اسلامى ، با راهنمايى و نظارت اساتيد برجسته علوم قرآن ، جناب استاد دكتر سيد محمد باقر حجتى ، جناب استاد محمد على مهدوىراد ، جناب دكتر منصور پهلوان و جناب دكتر مجيد معارف ، در مهرماه 1384 ، با رتبه عالى دفاع گرديد و در سيزدهمين نمايشگاه بين‌المللى قرآن كريم به عنوان يكى از رساله‌هاى برگزيده سال ، انتخاب شد . محتواى اين اثر ، تعريف ، تقسيم ، پيدايش ، سير ، پيشرفت و فهرست تأليفات به عمل آمده در علوم قرآن است و از آن‌رو ، كه تعريف اصطلاحات مهم و فهرست تأليفات هر علم را در خود دارد ، « فرهنگ‌نامه علوم قرآن » نام گرفت . 1 . طرح مسأله علوم قرآن ، عنوان هزاران تأليف اختصاصى ، صدها مجموعه علوم قرآنى ، بخشى از مجموعه‌هاى حديثى و مواد اصلى مجموعه‌هاى تفسيرى قرآن كريم است و حاصل تلاش هزاران دانشمند مسلمان را از صدر اسلام تا عصر حاضر در بر دارد و بخش عمده‌اى از ميراث مكتوب اسلام را سامان داده است و در ديگر علوم ادبى و نظرى ، تأثيرى شگرف گذاشته است . سبب و نحوه پيدايش اين آثار و تأليفات انبوه چيست ؟ عنوان ، موضوع و مطالب آنها چيست ؟ آيا مىتوان آنها را در چند عنوان ، محدود كرد ؟ چه تعريف و تقسيمى از آنها مىتوان به عمل آورد ؟ سير ، حركت و سرنوشت آنها چيست ؟ . . . و بررسى و شناسايى آنها چه فايده‌اى دارد ؟ 2 . فرضيه سبب پيدايش آثار و تأليفات علوم قرآن ، قرآن مجيد است و همه آنها مستقيم يا غير مستقيم ريشه در قرآن دارد . نحوه اين سبب و تأثير ، قابل ترسيم است . اين آثار و تأليفات را با در نظر داشتن آثار اختصاصى و مجموعه‌هاى علوم قرآن مىتوان زير نه عنوان قرار داد و به ديگر عبارت ، نه علم و موضوع تقسيم كرد ( بدون ملاحظه علومى كه ارتباط بسيار با تفسير دارند مانند آداب تفسير ، شناخت مفسران ، احكام و قصص قرآن )